کد مطلب 30

دستگاه Ultrasonic دستگاهی است که امواجی با فرکانس خیلی بالا تولید می کند که فرکانسش بیشتر از آستانه ی شنوایی است. (In fra sound 20 -20 .000 Hz) و فرکانس در ultrasonic test معادل MHz 0.5 - 10 می باشد.

دستگاه Ultrasonic قادر است عیوب یا ناپیوستگی های ریز که معادل نصف طول موجش است را نشان دهد .

نصف طول موج = ناپیوستگی های قابل تشخیص در UT .

در مقابل ترنس ویوسر دستگاه 3 ناحیه وجود دارد :

Far field

Near field

Dead zone

• منطقه Near zone مکانی است که اگر ناپیوستگی ها در این منطقه قرار گیرند بصورت واضح و دقیق توسط دستگاه قابل تشخیص نمی باشد ( این یکی از معایب روش UT می باشد) .

• منطقه Far field or Far zone منطقه ای است که عیوب با دقت بالایی قابل تشخیص می باشند در این منطقه صوت حالت واگرایی دارد که این زاویه واگرایی به عواملی چون طول موج و قطر کریستال پراب و فرکانس وابسته می باشد که با طول موج رابطه مستقیم و با فرکانس و قطر کریستال پراب رابطه معکوس دارد .

توضیحاتی درباره پراب ها و دستگاه های ultrasonic

دستگاه های آنالوگ و دیجیتال و پراب های Angle و Normal :

دستگاه های به دوصورت تقسیم می شوند :

آنالوگ : در صنعت کاربرد چندانی ندارند بدلیل آنکه سرعت کارکردن با دستگاه کم است . ازاین دستگاه بیشتر در آموزش هایUltrasonic testing و کارهای آزمایشگاهی استفاده می شود .

دیجیتال : بدلیل راحت و آسان بودن سیستم دستگاه و سرعت بالا برای کار, از این نوع دستگاه در صنعت استفاده می شود .

انواع پراب ها

Angle (پراب های زاویه دار): اغلب استفاده این پراب در تست و بازرسی جوش است.

Normal (پراب های نرمال): اغلب استفاده این پراب ها برای تست و بازرسی سطوح است و برای تست جوش استفاده نمی شود .

Pulse - Echo (برگشت صوت): در این روش تنها یک پراب استفاده می شود که هم فرستنده و هم گیرنده صوت است .

(Through Transmission) انتقال صوت: در این روش 2 پراب استفاده می شود که یکی فرستنده و دیگری گیرنده صوت است .

نوع انتقال صوت در پراب ها به دو صورت است :

• پالس کوتاه Short pulse

• موج متوالی Continuous wave

بلوک های مرجع برای کالیبراسیون پراب های Normal و Angle

در روش ultrasonic testing

بلوک های مرجع (Reference block)

بلوک V1 یا ll W .

بلوک V2 یا Az .

- از این بلوک ها در کالیبراسیون پراب های Angle , Normal استفاده می شود .

- ضخامت های این بلوک ها متفاوت است مثلا بلوک V2 دارای ضخامت هایی چون 12mm , 20 mm است و ضخامت بلوک V1 معادل 25mm است .

- شعاع کرو در بلوک 25 mm, 50 mm V2 است که 25mm شعاع کرو کوچک و 50mm شعاع کرو بزرگ است .

- شعاع کرو در بلوک V1 معادل 100mm است.

روشهای test و بازرسی قطعات توسط دستگاه های ultrasonic

روش تماسی Contact testing

در روش تست تماسی ترنس دیوسر مستقیم روی نقطه تحت تست قرار می گیرد چون دانسیته هوا کم است یک نوع عایق صوتی به حساب می آید و بخاطر همین از موادی چون : گریس - روغن - آب و ... دربین اتصال ترنس دیوسر با قطعه استفاده می شود .

روش غوطه وری Immersion testing

در روش غوطه وری قطعه تحت تست و ترنس دیوسرهردو در داخل یک تانک که از آب پشده قرار می گیرد . در این روش سرعت تست بالا است و اغلب در جاهایی که سرعت کار مهم است از این روش استفاده می کنیم .

آیتم های مهم در ultrasonic

کالیبراسیون فاصله پراب نرمال (Normal)

کالیبراسیون فاصله برای پراب زاویه دار (Angle)

تعیین شاخص پراب

تعیین زاویه پراب

تعیین محل SDH روی بلوک مرجع

قدرت تفکیک resolution

Amplitude control linearity

Screen light linearity

منحنی DAC

ضخامت مولد

زاویه انحراف

خطی بودن محور افقی

استانداردهای مورد استفاده در Ultrasonic testing

استانداردهای کاربردی در NDT و جوشکاری

AWS A1.1: راهنمای سیستم های اندازه گیری متریک در صنایع جوشکاری.

AWS A2.4: استاندارد علائم و نشانه هادر جوشکاری, لحیم کاری و تست های غیر مخرب .

AWS A3.0: استاندارد واژه ها و اصطلاحات جوشکاری.

AWS B1.10: راهنمای بازرسی غیر مخرب جوش .

AWS B1.11: راهنمای بازرسی چشمی جوش.

ANSI Z49.1: ایمنی در جوشکاری, برشکاری و فرآیند های وابسته.

AWS QC1: استاندارد AWS برای تایید صلاحیت بازرسین جوش.

AWS D1.1: کد ساخت سازه های فولادی جوشکاری شده.

AWS D1.5: استاندارد ساخت پل های فلزی جوشکاری شده.

AWS D15.1: استاندارد جوشکاری راه آهن و لوکوموتیو.

AWS B5.11: استاندارد تایید صلاحیت مفسرین رادیوگرافی.

SNT - TC - 1A: راهنمای تایید صلاحیت پرسنل NDT که توسط انجمن آزمایشات غیر مخرب آمریکا تهیه شده است.

SNRT-9- 24A: استفاده از دستگاه التراسونیک برای تست غیر مخرب بتن که توسط آن سیگنال فرستاده می شود و از جهت دیگر بتون گیرنده آن را دریافت کرده و دیتا ها را به ما خواهد داد. جهت تست های غیر مخرب، عمق ترک و مقاومت به چند شیوه انجام پذیر می باشد.